Foto 1
Het is 2021 als Jur Kuipers bij de kerk van Leermens een bijzondere grafzerk ontdekt: een stèle. Een stèle (meervoud: stèles of stelae) is een rechtopstaande, vaak rechthoekige, stenen of houten plaat of pilaar, die in de archeologie wordt herkend als gedenkmonument. Ze zijn meestal voorzien van in reliëf gebeeldhouwde voorstellingen of teksten, en dienden in de oudheid vaak als grafsteen, gedenkteken of grenssteen. Deze heeft wel een heel bijzondere tekst op de achterkant staan ....
Foto 2: De voorkant van de stèle.
Wat afgezonderd op het kerkhof aan de oostzijde van de Donatuskerk van Leermens (volgens zeggen de oudste kerk van de provincie Groningen) staat de steen van Anje O. Groot. Zij is gestorven in 1889 als ze de leeftijd van 72 jaar heeft bereikt. De tekst op de achterkant is wel heel bijzonder. De heer Pfarrer (prachtige achternaam en van geboorte Zwitsers), de koster van de kerk, vertelt Jur dat ze misschien blij waren dat ze dood was..…
want wie zet nou zo’n tekst op de steen...?!? AFGEMAT DOOR
Foto 3: De achterkant van de stèle met de bewuste tekst.
| |||||||||
Tekst op de voorkant van de stèle
echtgenoote van D.J. Visser.
Hun kinderen:
Potschip in het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen. Rijksmonument nr. 15235. Foto: Gerard Drukker, 1987, Rijksdienst voor Cultureel Erfgped. Licentie: Public Domain. Op een dergelijk schip is Willem Klont schipper geweest.
Trijntje Visser, 10-12-1842 te Warffum, geb.reg. 1842. (Geb. reg. Warffum, 12-12-1872, akte. nr. 54.) Derk Tjarks Visser, tapper. 29 jaar. Geh. 21-03-1873 met Heertje Haan, timmermansknecht, 27 jaar geb. te ’t Zand. Zoon van Jan Jakobs Haan, daglooner[6] en Anje Heertjes Hoekzema, dagloonster. (Huw. akte Warffum, 21-03-1873 akte nr. 3.) Trijntje is dan 27 jaar. Vader Derk is hier tapper. Trijntje is overleden 25-01-1913 te Appingedam op 70-jarige leeftijd. (Overl. reg. Appingedam 27-01-1913, arch. nr. 1622, akte nr. 4.)
|
|||||||||
Bronnen: - Genealogie: Alle Groningers.nl Bij de foto's. Foto 1: De oostkant van de kerk van Leermens met op de voorgrond de stèle. © Jur Kuipers, 27 februari 2021, 14.29 uur
Noten: 1 Een schipper is de eindverantwoordelijke gezagvoerder aan boord van een schip of boot, verantwoordelijk voor de navigatie, de bemanning en de veiligheid. Schippers besturen het vaartuig, voeren onderhoud uit, regelen de lading en administreren de reis, zowel in de binnenvaart, visserij als op passagiersschepen. Een schipper is zelf niet altijd eigenaar van het schip waarop hij vaart. 2 Een tappersche (of tapster) is een historische term voor een vrouw die bier, wijn en gedistilleerde dranken verkoopt. Het is de vrouwelijke vorm van een 'tapper' of caféhouder/kastelein. Heeft Anje misschien gewerkt in de tapperij van haar aanstaande schoonvader? 3 Een schippersche (of schipperin) is een historische, met name in Groningen gebruikte term voor de vrouw van een schipper. Vaak wordt deze term in de 19e eeuw gebruikt om aan te duiden dat een vrouw (soms weduwe) actief werkzaam is in de binnenscheepvaart of het beroep samen met haar man uitoefent. 4 Een winkeliersche (of winkelierster) is een historische benaming voor een vrouw die een winkel bezit of beheert. Het is de vrouwelijke vorm van winkelier, veelal gebruikt in archiefstukken uit de 18e en 19e eeuw om het beroep van een vrouw aan te duiden. 5 Het potschip of pot is een uit de Nederlandse provincies Groningen, Overijssel en Drenthe afkomstig historisch scheepstype. Het heeft kenmerken van de tjalk, maar is reeds veel eerder in gebruik, namelijk vanaf de 15e eeuw. Tot in de 18e eeuw zijn het overnaads gebouwde scheepjes geweest. 6 Een dagloner is een arbeider die per dag wordt betaald en werkt op basis van losse klussen of tijdelijke opdrachten, zonder vast dienstverband. Historisch gezien zijn ze vaak ingezet in de land- en tuinbouw, waarbij ze hun fysieke kracht hebben aangeboden voor dagelijks loon. Ze worden ook wel daggelder of losarbeider genoemd. Het betreft onzeker werk, vaak seizoensgebonden of per opdracht.
|
|||||||||
 |
|||||||||
|
|||||||||
