In verschillende Groninger kerken vindt men sporen van soldaten, die zo een klein stukje van de militaire geschiedenis van dit gebied weerspiegelen. Het zijn intrigerende sporen, die je even heel dichtbij brengen bij de soldaten van honderden jaren geleden. Zo zijn in de kerk van Tinallinge krijttekeningen te vinden, die soldaten op de muur hebben gekrast. Men neemt aan dat deze krassen in de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) op de muur zijn gezet, misschien door soldaten die hier gevangen zijn gehouden of zich hier hebben verschanst. Wat de tekeningen voorstellen is niet helemaal duidelijk. Te zien is onder andere een toren vanuit waar wordt geschoten. Is het een verbeelding van de strijd? Of een nieuw aanvalsplan die op de muur van de kerk aan de soldaten werd uitgelegd?

Ook in Hornhuizen zijn sporen te vinden van soldaten, in dit geval getuigen van Franse aanwezigheid in Hornhuizen aan het begin van de 19de eeuw. In 1810 worden de Nederlanden aan het Franse rijk toegevoegd, na het al sinds 1795 als vazalstaat heeft gefunctioneerd. Zo’n 25.000 Franse militairen worden in Nederland gestationeerd. In deze tijd zijn veel Franse soldaten in Groningse dorpjes gelegerd en ook in Hornhuizen. Vanaf 1813 is in het noorden van Groningen hevig gevochten tussen de Franse en de Staatse troepen. In 1814 wordt bij Delfzijl de laatste slag in Nederland gestreden waarbij de Fransen definitief verslagen worden. Napoleon is dan al verslagen en heeft  zich teruggetrokken achter de Rijn.

Op de noordmuur van het torenportaal in Hornhuizen zijn een aantal opschriften te lezen over begrafenissen én een verklaring van een tiental Franse soldaten, waarin valt te lezen dat hen in Hornhuizen een onderkomen is geboden. Het verblijf is deze soldaten blijkbaar goed bevallen. De tekst is niet helemaal goed meer te lezen, maar waarschijnlijk staat er:

“Tien soldaten van het 3de regiment van de linietroepen van de infanterie, soldaten die in een geregelde slagorde vechten, hebben hier gelogeerd op 11 juli 1810, hebben een zeer goede inkwartiering gehad bij de inwoners. Ik groet u met vriendelijkheid.”

Beide voorbeelden brengen de oorlogsgeschiedenis van lang geleden dichtbij en maken de geschiedenis van gewone soldaten, normaal verborgen in het grote geheel, even heel tastbaar.

Bij de foto’s: Tekeningen gemaakt door soldaten in de kerk van Tinallinge.
Waarschijnlijk voorstelling van een toren waaruit wordt geschoten.
De tekst links is geschreven door Franse soldaten in de toren van Hornhuizen