Finsterwolderpolder is niet alleen een polder in het Oldambt, maar is in het verleden ook een waterschap geweest. De polder is in het jaar 1819 ingedijkt en is dan 1158 ha groot. De stad Groningen bezit daarvan 110 ha, maar verkoopt haar deel in 1819 op een veiling, namelijk eerst de beklemming en vervolgens de eigendommen voor f 20,- per ha. De indijking loopt van Hongerige Wolf tot aan twee kilometer ten zuiden van Woldendorp. We zetten de Dollardpolders even op een rij:

- Midwolderpolder (1675 en 1701)
- Kroonpolder (1696)
- Stadspolder (1740)
- Oostwolderpolder (1769)
- Finsterwolderpolder (1819)
- Reiderwolderpolder (1862 en 1874)
- Johannes Kerkhovenpolder (1878)
- Carel Coenraadpolder (1925)

 

Bron: Groninger Courant, 10 september 1822.

Bron: Groninger Courant, 10 september 1822.


De aanbesteding vindt plaats in 1818. De aanleg van de Finsterwolderpolder begint in 1819 met het aanleggen van de Finsterwolderpolderdijk die loopt van Hongerige Wolf tot 2 kilometer ten zuiden van Woldendorp. Het is daarmee een aanzienlijke polder geworden. De afwatering vindt plaats via een spuisluis in de Geut[1] die het water loost in De Dollard, maar na de totstandkoming  van de Reiderwolderpolder in 1862 wordt de afwatering verlegd via een bermsloot naar het noordwesten om terecht te komen in het afwateringskanaal van waterschap ‘De Vereeniging’[2]. Het water wordt dan via een sluis, later een gemaal, bij Fiemel geloosd op de Eems. Het waterschap onderhoudt de Geut (die water ontvangt van de Oostwolderpolder, de bermsloot en enkele kleiwegen.

 

De Finsterwolderpolder wordt ontsloten door de Provincialeweg en de Lipskerweg. De Polderdwarsweg komt later te vervallen.

 

Bedijkingen in het Dollardgebied (16e tot 20e eeuw). Kaart gemaakt dd 5 febr. 2016 door Otto S. Knottnerus. (Staat tegenwoordig -2023- niet meer op Wikipedia,) Licentie: Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International. In de polder komen negen grote boerderijen en bij het Finsterwolder Polderzijl verrijst het Nieuwe Zijlhuis dat tot de voltooiing van de Reiderwolderpolder in 1864 dienst heeft gedaan.

Bedijkingen in het Dollardgebied (16e tot 20e eeuw). Kaart gemaakt dd 5 febr. 2016 door Otto S. Knottnerus. (Staat tegenwoordig -2023- niet meer op Wikipedia,) Licentie: (2016) Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International. In de Finsterwolderpolder komen negen grote boerderijen en bij het Finsterwolder Polderzijl verrijst het Nieuwe Zijlhuis dat tot de voltooiing van de Reiderwolderpolder in 1864 dienst heeft gedaan.


In 1836 gaat is het Zijlhuis door brand verloren gegaan en wordt er een nieuw gebouw neergezet net buiten de westelijke gemeentegrens van Finsterwolde.


De polder omvat de kwelderlanden achter Finsterwolde, de Goldhoorn, het Munnikeveen en de Binnen AE. De dijk loopt achter het dorp Finsterwolde langs met een flauwe bocht naar Ganzedijk tot aan de Beersterzijl.. Niet de gehele polder behoort in aanvang in feite aan Finsterwolde. De naam is gekozen omdat het grootste deel, 651 ha, tot Finsterwolde behoort. Verder valt er 124 ha onder Oostwold en 377 ha onder Nieuwolda.

 

Ausdehnung des Dollarts und Landrückgewinnungen durch Einpolderung in den letzten fünf Jahrhunderten. Bron: Onno Gabriël, eigen werk (gebaseerd op: Joost Kirchhoff: Über den Strassen von Torum, Risius 1992, ISBN: 3887610520)., 18 augustus 2007. Licentie: Creative Commons.

Ausdehnung des Dollarts und Landrückgewinnungen durch Einpolderung in den letzten fünf Jahrhunderten. Bron: Onno Gabriël, eigen werk (gebaseerd op: Joost Kirchhoff: Über den Strassen von Torum, Risius 1992, ISBN: 3887610520)., 18 augustus 2007. Licentie: Creative Commons.

 

De eerste jaren zijn niet zo erg gelukkig geweest voor de polder. In 1920 wordt de oogst aanzienlijk beschadigd door een vlooienplaag. In 1921 is het de beurt aan de veldmuizen, die het winterkoren en het aankomend koolzaad aanvreten. De winter van 1922 is vervolgens zo streng geweest dat het gehele gewas op het veld verloren is gegaan. In 1923 komt de veldmuis terug. Deze keer geholpen door een slakkenplaag. Beide zijn debet aan een grote schade aan de gewassen. Zo ook in 1924. De jaren daarna levert het vruchtbare landbouwgrond overvloedige oogsten en de schade wordt al snel omgezet in winst.


Waterstaatkundig gezien valt het gebied sinds 2000 binnen het waterschap Hunze en Aa’s.


Opschrift: “Teekening van de twee bruggen over het afwatering kanaal door de landen van het Termunter Zijlvest naar Fiemel.” Beschrijving: Tekeningen van de bruggen over het afwateringskanaal van de Finsterwolderpolder. Walhoofd, watergebint, zijaanzicht en plattegrond.
Schaal: vijftig Groninger voeten [1:60]. Datum: ca 1818.
Annotatie: z.j. Ondertekend door de hoofdingenieur van het 8e district van de Waterstaat, J. W. Karsten
Techniek: pen, zwarte en gekleurde inkt. Reeksgegevens: Tekeningen betreffende van een aantal werken voor de nieuwe Finsterwolderpolder achter Oostwold, ca. 1818 (ca. 1818). Bron: Collectie: Groninger Archieven. RHC GA, Groninger Archieven, Beeldbank Groningen.

Opschrift: “Teekening van de twee bruggen over het afwatering kanaal door de landen van het Termunter Zijlvest naar Fiemel.” Beschrijving: Tekeningen van de bruggen over het afwateringskanaal van de Finsterwolderpolder. Walhoofd, watergebint, zijaanzicht en plattegrond.
Schaal: vijftig Groninger voeten [1:60]. Datum: ca 1818.
Annotatie: z.j. Ondertekend door de hoofdingenieur van het 8e district van de Waterstaat, J. W. Karsten
Techniek: pen, zwarte en gekleurde inkt. Reeksgegevens: Tekeningen betreffende van een aantal werken voor de nieuwe Finsterwolderpolder achter Oostwold, ca. 1818 (ca. 1818). Bron: Collectie: Groninger Archieven. RHC GA, Groninger Archieven, Beeldbank Groningen.

 


Meer lezen:
- Meer over de Dollardpolders: Water, landschap, polders, gemalen, enz.
- De Geut, een verdwenen riviertje in Oldambt.
- Oude Geut (waterschap)
- Finsterwolderpolder op Wikipedia.
- De polders op de website van Piet Remeijer

 

Noten, bronnen en referenties:

Bronnen, referenties en literatuur:

1 De ‘Oude Geut’ is ook een waterschap geweest van 1899-1967.

2 De Vereeniging: Deze voormalige waterschap heeft de afwatering verzorgd van drie Dollardpolders, namelijk de Finsterwolderpolder, de Oostwolderpolder en de Reiderwolderpolder. Ook heeft dit waterschap voorheen een watergang buiten deze polders onderhouden. In die tijd heeft de watergang als naam “Afwateringskanaal van de Vereeniging”. Het gebied komt later overheen met het gebied van de drie polders en daarom wordt in 1967 de nieuwe naam ‘Fiemel’ en wordt ook de Johannes Kerkhovenpolder toegevoegd. Sinds het jaar 2000 ligt het hele gebied binnen het waterschap Hunze en Aa’s.

- Boerderijenboek Oldambt, deel 3.
- RHCGA, Groninger Archieven (817-439)

 

 


 


Deze pagina maakt deel uit van www.nazatendevries.nl. Aan bovenstaande tekst is de uiterste zorgvuldigheid besteed. Desondanks kunnen er best fouten voorkomen. Constateer je fouten en/of heb je vragen, correcties, aanvullingen......... geef die dan even aan mij door via mijn E-mail adres (zie rode balk boven). Wij hebben ons uiterste best gedaan om de auteurs van teksten/citaten en copyrightbepalingen van afbeeldingen te achterhalen. Mocht je rechthebbende zijn en hierover vragen of opmerkingen hebben, neem dan contact op via e-mail. Lees ook de 'Disclaimer' en 'Privacy' voor méér informatie en laat ook eens een bericht achter in het Gastenboek, dan weet ik waarvoor ik het doe.

Hoogeveen, 20 september 2025.
Samenstelling: © Harm Hillinga.
Klik hier om naar het menu ARTIKELS te gaan.
Klik hier om terug te gaan naar de HOMEPAGE.
Top